HISTORIA

Dzieje Opatowa sa nierozłącznie związane z dziejami Kościoła na tym terenie.

Powstanie wsi Opatów wiąże się z nabyciem w 1149 roku w tych stronach posiadłości przez Klasztor św. Wincentego we Wrocławiu. Początkowo była to Trzcinica, a później Opatów, Łęka, Słupia i Opatowiec. W 1239 roku Henryk II Pobożny zezwolił na lokację Opatowa na prawie niemieckim. Przemysław II Książe Wielkopolski około 1280 roku powtórnie nadał wsi przywileje lokacyjne. W tym okresie Opatów zyskał na znaczeniu dzięki położeniu przy wielkiej drodze handlowej tzw. bolesławieckiej, łączącej daleki Kijów z Wrocławiem.

Kolejna odnowa lokacji Opatowa miała miejsce w 1369 roku za króla Kazimierza Wielkiego.

W XV wieku Opatów miał przejściowo prawa miejskie.

W 1545 roku opat Reus sprzedał Opatów i Słupię z przyległościami wojewodzie sieradzkiemu Janowi Spytkowi Tarnowskiemu. Od 1585 roku Opatów przeszedł na Stanisława Tarnowskiego, kasztelana sandomierskiego, starostę buskiego i stobnickiego.

W okresie Polski przedrozbiorowej Opatowem władali m.in.:

1694 rok, Józef Wiktor Olszewski, starosta wieluński;

1719 rok, Wawrzyniec z Osin Wężyk, kanonik metropolitalny;

1783 rok, Franciszek hrabia Stadnicki.

W 1783 roku Opatów znalazł się w granicach Prus. Wówczas to dobra opatowskie przeszły w ręce niemieckie. Najpierw właścicielem był Ernest Wilhelm baron v. Reibniz, prezes sądu najwyższego. Po nim objął te tereny Aleksander hr. Maltzan, ordynat Milicza.

Pierwszy kościół pw. św. Floriana w Opatowie zbudowali zakonnicy Klasztoru św. Wincentego we Wrocławiu po roku 1184. Jego wygląd jest nieznany. W XVI wieku zaczęto stawiać nową świątynię, która w 1829 roku, dzięki fundacji Hipolita Rychłowskiego, ówczesnego dzierżawcy Opatowa, uzyskała swój ostateczny kształt. Opis tego kościoła znajduje się w rozdziale drugim.

Obszar parafii Opatów stopniowo się kurczył w miarę powstawania w okolicy nowych parafii. Ostatecznie przez długi czas należały do niej wsi : Opatów, Trzebień i Biadaszki oraz jako filia Słupia.

Słupia była kościołem filialnym Opatowa do 1791 roku, kiedy to bp wrocławski Gotthard Szaftgotsch dekretem z dnia 7 listopada odłączył Słupię od Opatowa.

Do 1821 roku parafia Opatów terytorialnie przynależała do diecezji wrocławskiej.

Należy przypuszczać, że w początkach istnienia parafii Opatów opiekę duszpasterską sprawowali w niej zakonnicy. Sł. Baraniak zaznaczył, że nie można było dokładnie ustalić daty rocznej przejęcia przez księży diecezjalnych zarządu parafii. Podaje on następujący wykaz proboszczów od końca XVI wieku do 1824 roku:

Koniec XVI wieku

Stanisław Podolski

XVII wiek

Świętosław Bartłomiej z Bolesławic

Wojciech Brykcy z Bolesławic

Wojciech Carkowski

Walenty Myszewic

Jan Śmiełowski

Jakub Franciszek Kaliński

Stanisław Molędzki dr autium et philosophiae

Michał Jan Pendzicki

XVIII wiek

Jan Sobański

Marcin Bobrownicki 1768 – 1797

Józef Swinarski do 1798

Michał Kaszubek do 1824

W latach 1733 – 1778 istniał dekanat opatowski z dziesięciu parafiami.

Później znalazł się on w obrębie dekanatu kępińskiego.

W okresie 1821 – 1914, który szczegółowo opracował ks. Sł. Baraniak, parafia Opatów znajdowała się w granicach archidiecezji poznańskiej.

Jej mieszkańcy zajmowali się głównie uprawą roli. Ich liczba we wspomnianym okresie stale rosła. O ile w 1831 roku było 856 mieszkańców to w 1914 roku było ich już 2400.

Parafia Opatów była zamieszkiwana w przeważającej większości przez ludność wyznania rzymsko – katolickiego. Niewielki procent stanowili protestanci, których liczbę trudno było ustalić. Mieli oni swoją szkołę (1853) oraz kościół.

W latach 1821 – 1914 w parafii Opatów pracowało pięciu proboszczów oraz pięciu wikariuszy.

Szczególnie wyróżnił się wśród nich ks. Wojciech Sierakowski. Pracował on w latach 1863 – 1906. W tym trudnym okresie Kulturkampfu zawsze stał w obronie Kościoła i  polskości. Dzięki długoletnim staraniom doprowadził do wybudowania nowego, murowanego kościoła (1900 rok).

W tym okresie patronami kościoła byli:

E. Goebel 1841 – 1865

Wielki Książe Henryk v. Baden 1865 – około 1892

Henryk Pruski Hohenzollern 1892 – 1919.

W parafii Opatów znajdowały się dwa cmentarze: jeden przy kościele, na którym już nie chowano zmarłych, drugi poza wsią, niedaleko kościoła.

W latach 1821 – 1914 w parafii istniał dozór kościelny, który wspierał działania proboszczów zwłaszcza w sprawach materialnych. 

c.d.n.